Çoğu İnsanın Kaliteli Diziden Anlamaması

Dizilere ilgim on yılı aşmış durumda. Breaking Bad, The Wire, Oz, Dekalog, Chernobyl gibi en iyi dizileri (Sherlock, True Detective ve Black Mirror gibi dizileri de izledim) izlemiş biriyim. 2013'te Breaking Bad'in son sezonunu haftalık takip ettim. Poirot diye eski bir dizi var, Türkçe internette az bilgi var; çoğunuz o diziden haberdar değil ama ben biliyorum. 2013 yapımı, 1 sezon süren ortalama bir İngiliz dizisi Dates, yine Türkçe internette dizi ile ilgili az bilgi var, hatta belki internette diziyi bulamazsınız bile, ben o diziyi bile izledim. Seinfeld'leri, The Office'leri, Firefly'ları, Battlestar Galactica'ları, Game of Thrones'ları, The Shield'leri, hepsini biliyorum. Boardwalk Empire gibi bir dizinin The Wire, The Sopranos ve Oz'dan kalan boşluğu doldurabilecek en iyi dizi olduğunu biliyorum. Seinfeld'in The Office ile birlikte en iyi komedi dizisi kategorisini paylaştığını, ancak Seinfeld'in az bir farkla daha iyi olduğunu biliyorum. Üstelik hakim olduğum alan sadece Amerikan ve İngiliz dizileriyle sınırlı değil. Biri Danimarka olmak üzere iki Avrupa dizisi olan The Killing ve Bron/Broen'i de biliyorum. How I Met Your Mother'ın Friends'in çakması olduğundan, Prison Break'in ilk sezonunun aksiyon severleri tatmin edecek düzeyde olduğundan lakin 1. sezondan sonra bozduğundan, The Walking Dead'in muhteşem bir ilk sezona sahip olmasının ardından sezonlar ilerledikçe bozmasından (çünkü zombilerin ilk sezonda koşarken 3. sezonda yürümesinden), Lost'un gizem unsurunu yüksek tutup seyirciyi merak ettirip plot twist yapmaktan başka bir nanesi olmadığından, Teen Wolf ve The Vampire Diaries'in ergen dizileri olmasından, Fringe'in ve Supernatural'ın ortalama diziler olmasına kadar hepsine hakimim. Bir dönem Facebook'ta binlerce üyesi olan yabancı dizi gruplarında adminlik yaptım. Orada gördüklerim, Ekşi Sözlük'te gördüklerim, çeşitli internet ve forum sitelerinde gördüklerim, okuduğum yorumlar, çevremde duyduklarım beni bu başlığı açmaya itti. Şimdi şunu açıkça söyleyelim: Bir eserin kalitesi evrensel bir nitelik taşır. Kalite, eserlere objektif olarak bakıldığında niteliğine dair yorumların yapılabileceği bir şeydir. Beğeni ise subjektiftir. Bir eseri (kitabı, diziyi, filmi, oyunu, müziği) beğenmeyebilirsin ve onu tüketmeyi bırakabilirsin; ancak sen o eseri beğenmediğin için o eser kalitesinden bir şey kaybetmez. Mesela Breaking Bad'i ele alalım. Şimdi bu dizi, bugüne kadarki televizyonda yayınlanmış en iyi dizi. Bunu beğenmeyebilirsin; ancak sen bu diziyi beğenmedin diye ona kötü, berbat, kalitesiz diyemezsin. Ya da diyelim ki Lost gibi ortalama bir diziyi izledin ve çok beğendin. Beğenebilirsin, bu normal; ancak o diziye "gelmiş geçmiş en iyi dizi" dersen orada dur derim. Eserlerin kalitesi beğenilere göre şekillenmez. Kalite, objektif bakabilen insanların belirleyebileceği bir şey. The Wire'ı izleyen bilir; izlemesi en zor ve en gerçekçi dizidir. Ayrıca Breaking Bad'den sonraki en iyi dizi. Sen bu diziyi beğenmedin, izleyemedin, sıkıldın diye ona kötü diyemezsin. Subjektiflik ve objektiflik arasındaki farkı ayırın. Beğenip beğenmemek kişisel, dizinin kaliteli olup olmaması ise evrenseldir. Diziden anlamıyorsanız susun ki çoğu insan diziden anlamaz. Gider Game of Thrones izler, o dünyadan etkilenir ve hemen "en iyi dizi Game of Thrones" der. Çünkü kapasitesi o kadar. Eleştirel düşünce, neden-sonuç ilişkisi, objektiflik, evrensellik falan yok. Lost'tan zevk aldığı için en iyi dizi o oluyor onun için. Adam gitmiş Spartacus gibi ortalamanın bir tık üstü diziye övgüler yağdırmış. The Walking Dead gibi berbat bir diziyi övmüş, DEBE'ye girmiş. İyi diziler izleyin. Kötü diziler izliyorsanız da onları ağzımıza dayayarak "en iyi dizi" övgüleri yapmayın; çünkü bu şekilde benim gibi diziden anlayan insanların gözünde imajınız zedeleniyor. Bak, senin The Wire, The Sopranos, Oz, Dekalog, Chernobyl, Breaking Bad gibi TV'nin en iyi 6 dizisi varken gidip Fringe'i beğenebilecek kapasitede olmana yorum yapmadım. Git bir köşede kötü dizilerini izle, ama bunu sanki o diziyi izlediğin için kendini zeki hissederek gelip ballandıra ballandıra anlatma.